Euskarak eta beste hizkuntza bakartuek gainerako guztien ezaugarriak partekatzen dituztela ondorioztatu dute EHUn

GASTEIZ, 11 (EUROPA PRESS)

Iker Salaberri, Dorota Krajewska eta Eneko Zuloaga EHU Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleek eta Ekaitz Santazilia NUP Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasleak egindako ikerlan batek hizkuntza isolatuen izaera eta garapena aztertu eta uste eta mito asko desegin ditu, eta ondorioztatu du euskarak eta beste hizkuntza bakartuek gainerako guztien ezaugarriak partekatzen dituztela.

EHUko iturriek jakinarazi dutenez, hizkuntza genetikoki bakartuek ez dute ahaide ezagunik, eta munduko mintzairen %2-3 dira. Euskara da adibiderik ezagunena, baina badira beste asko, hala nola Japoniako ainuera, Brasilgo pirahã eta India iparraldeko buruxaskiera.

Ahaide ezagunik ez izateak esan nahi du ez direla familiatan sailkatzen diren hizkuntzak bezalakoak; adibidez, gaztelania, frantsesa eta ingelesa indo-europar familiako kideak direla frogatu zuten orain dela bi mende baino gehiago. Hizkuntza bakartuek atentzio gutxi jaso dute ikerketan, batez ere lan alderatzaileetan.

Bada, hutsune hori betetzera etorri da 'Investigating language isolates: Typological and diachronic perspectives' izenburuko liburua, EHUko Iker Salaberri, Dorota Krajewska eta Eneko Zuloagak eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko Ekaitz Santaziliak egin duten artikuluen bilduma bat.

Lanak kontinente nagusi guztietan mintzatzen diren 20 hizkuntza bakartu aztertu ditu, 11 kapitulutan banatuta, eta ikertzaileek hizkuntza bakartu edo isolatuek dituzten ezaugarriak gainerakoenekin alderatu dituzte, denboran nola aldatzen diren begiratu dute, eta beste hizkuntza batzuekiko ukipenak nola eragiten dien aztertu dute.

Hizkuntza bakartuek ahaide ezagunik ez izateak hizkuntzon inguruan uste eta mito asko sortzera eramaten du askotan. Euskal Herrian ohikoa da aditzea euskara Europako hizkuntzarik zaharrena dela, berezia dela, garbia, eta gramatika konplexua duela.

Bada, argitaratu berri den liburuan munduko 215 hizkuntzatako hainbat gramatika ezaugarriren alderaketa kuantifikatzaile masiboa egin da, eta erakusten da hizkuntza bakartuek gainerakoek bezala jokatzen dutela: ez dira ez bereziak, ez garbiak, ez besteak baino zaharragoak edo gazteagoak, eta ez dute gramatika konplexuagorik.

Gainera, erakusten da hizkuntza bakartuetan, gainerakoetan bezala, hitzen etimologiak berreraikitzeko teknikak gara daitezkeela, teknika horiek beren berezitasunak badituzte ere.

LIBURUA

Liburua John Benjamins argitaletxe herbehereetar entzutetsuak argitaratu du, 'Typological Studies in Language' argitalpen lerroko 135. alean. Prestatzaileek 'Monumenta Linguae Vasconum' eta 'TransGram' ikerketa proiektuen eta Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntzalaritza Diakronikoa, Tipologia eta Euskararen Historia ikerketa taldearen babesa jaso dute lana gauzatzeko.

Lan bildumaren argitaratzaileak Iker Salaberri, Dorota Krajewska eta Eneko Zuloaga EHUko irakasleak eta Ekaitz Santazilia NUPekoa dira.

Kapituluen egileak Europako eta Amerikako hainbat herrialdetako unibertsitateetako irakasleak eta ikertzaileak dira, besteak beste, Frantziakoak, Alemaniakoak, Erresuma Batukoak, Brasilgoak eta AEBetakoak. Egileetako bat, gainera, EHUko Julen Manterola irakaslea da. Liburua hiru urte eta erdiko lanaren emaitza da.