BILBO, 31 (EUROPA PRESS)
Osakidetzak aurten jarriko ditu martxan Trans Pertsonen Lehen Mailako Arretako Zerbitzuak, bana lurralde bakoitzean. Osasun zentroetan egongo dira, trans pertsonei "ospitalez kanpoko ingurune atsegin batean" harrera egiteko eta trantsizio medikoko prozesuan dauden bitartean laguntza emateko.
Euskal osasun sistema publikotik jakinarazi dutenez, zerbitzak abiatu aurretik, trans pertsonei arreta emateko osasun gida bat argitaratuko da, ebidentzia zientifikoan oinarrituz eta Eusko Legebiltzarraren 4/2024 Legearen edukiarekin bat etorriz (pertsona transak genero identitateagatik ez baztertzeari eta haien eskubideak aitortzeari buruzkoa).
Gidaren helburua da Euskadiko trans pertsonei zuzendutako protokolo asistentziala eguneratzea, Lehen Mailako Arretako Taldeen, Trans Pertsonentzako Lehen Mailako Arretako Zerbitzu berrien eta Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean dagoen Genero Identitatearen Unitateko profesionalen arteko sareko lanaren bidez.
Bada, gidak jasotzen dituen alderdien artean daude, besteak beste, trantsizio medikoko prozesuetan jarduteko gomendioak, zirkuituen definizioa eta trans pertsonen eskubideak. Dokumentua osasun-zerbitzuetako profesionalek eta transexualen eta familien elkarteek egin dute.
"Azken batean, dokumentu honek trantsizio medikoko prozesuetan jardunbide egokiak ezartzea erraztuko du, eta arreta eskatzen duten pertsonek ibilbide seguru eta eraginkorrez baliatzeko aukera izango dute, beren sexu edo genero identitatearekin denbora luzez eroso sentitzea lortzeko", azaldu du Maite Martinez Zabaleta doktore eta Asistentzia Sanitarioko zuzendariak.
Lehen Mailako Arretako taldeek posizio estrategikoa dute osasun premiak goiz detektatzeko, sexu eta genero aniztasunarekin lotutakoak barne. Gainera, funtsezkoa da Lehen Mailako Arretako taldeek trans pertsonei harrera egitea eta prozesu osoan zehar laguntzea.
Lehen Mailako Arretaren eta Ospitaleko Arretaren arteko sareko lanaren planteamendua gauzatzeko, gidak proposatzen du, batetik, Lehen Mailako Arretako taldeen zeregina indartzea, hala helduetan nola adingabeetan, eta, bestetik, Trans pertsonen Lehen Mailako Arretako Zerbitzuak sortzea.
INGURU ATSEGIN ETA HURBILA
Horrela, Trans pertsonen Lehen Mailako Arretako Zerbitzuak aurten jarriko dira abian, bana Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, hain zuzen ere. "Zerbitzu horiek martxan jartzeak, gainera, aukera emango du arreta hori inguru atsegin eta hurbilean eskaintzeko", gaineratu du Asistentzia Sanitarioko zuzendariak.
Batik bat, genero aniztasunaren arloko prestakuntza duten psikologoek osatuko dituzte, eta beren eginkizunen artean daude erabiltzaileei eta haien senideei laguntza psiko-emozionala ematea eta zerbitzuotako eta Genero Identitatearen Unitateko profesionalekin koordinatuta lan egitea.
Osakidetzaren erreferentziazko Genero Identitatearen Unitatea Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean dago, eta 1.308 pertsona artatu ditu 2009n sortu zenetik.
Osasun arreta eskatzen duten trans pertsonen kopuruak gora egin du azken urteotan, eta igoera hori bereziki esanguratsua da adingabeen artean. Abian jarri zen lehen urteetan, artatutako pertsonen batez besteko adina 27 urtetik gorakoa zen, eta, azken urteetan, 18 urtetik beherakoa izan da.
Zehazki, azken urtean 140 eskaera berri erregistratu dira eta horietatik 70 adingabeei dagozkie. Asistentzia eskatzen dutenen adinaren beheranzko joera hori nazioartean ere identifikatu da.
Gida sanitarioak Genero Identitatearen Unitatearen funtzionamendua sendotuko du Euskadiko osasun sistema publikoaren erreferentzia unitate gisa, eta Lehen Mailako Arretako Taldeek eta Trans Pertsonen Lehen Mailako Arreta Zerbitzu berriek modu koordinatuan eta sarean lan egitea erraztuko du.